శానిటరీ ప్యాడ్‌ల విషయంలో స్కూళ్ల‌కు 'సుప్రీం' హెచ్చరిక‌

పాఠశాల బాలికలందరికీ బయోడిగ్రేడబుల్ శానిటరీ ప్యాడ్‌లు ఉచితంగా అందేలా చూడాలని సుప్రీంకోర్టు అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలను ఆదేశించింది. దీనితో పాటు బాలురు, బాలికలకు వేర్వేరు మరుగుదొడ్లు ఉండేలా చూడాలని కోర్టు ఆదేశించింది. అన్ని పాఠశాలల్లో వికలాంగుల‌కు అనువుగా మరుగుదొడ్లు ఏర్పాటు చేయాలని సుప్రీంకోర్టు కోరింది.

బహిష్టు ఆరోగ్య హక్కు.. రాజ్యాంగం కల్పించిన జీవించే ప్రాథమిక హక్కులో భాగమని కోర్టు పేర్కొంది. ప్రైవేట్ పాఠశాలలు బాలికలు, బాలుర కోసం ప్రత్యేక మరుగుదొడ్లు, శానిటరీ ప్యాడ్‌లను ఏర్పాటు చేయడంలో విఫలమైతే, వారి గుర్తింపును రద్దు చేస్తామని కోర్టు హెచ్చరించింది.

ప్రభుత్వాలు కూడా ఆడపిల్లలకు మరుగుదొడ్లు, ఉచిత శానిటరీ ప్యాడ్‌లు అందించడంలో విఫలమైతే వారే బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుందని కోర్టు పేర్కొంది. ప్రభుత్వ, ఎయిడెడ్ పాఠశాలల్లో 6-12 తరగతుల బాలికలకు ఉచిత శానిటరీ ప్యాడ్‌లు, ప్రత్యేక మరుగుదొడ్లు ఉండేలా కేంద్రాన్ని ఆదేశించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై కోర్టు విచారణ చేపట్టింది.

న్యాయమూర్తులు జెబి పార్దివాలా, ఆర్ మహదేవన్‌లతో కూడిన ధర్మాసనం ఇలా ఆదేశించింది.. "మరుగుదొడ్లు, వాషింగ్ సౌకర్యాలకు సంబంధించి అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలు ప్రతి పాఠశాలలో ఉండేలా చూడాలని మేము నిర్దేశిస్తున్నాము. ప్రభుత్వమైనా లేదా ప్రైవేట్‌గానీ, పట్టణమైనా లేదా గ్రామీణ ప్రాంతమైనా.. తప్పనిసరిగా క్రియాత్మకమైన, లింగ ప్ర‌ధానంగా వేర్వేరు మరుగుదొడ్లను త్రాగడానికి మంచి నీటి కనెక్టివిటీని కలిగి ఉండాలి.. అన్ని పాఠశాలల విశ్రాంతి గదులు తప్పనిసరిగా హ్యాండ్‌వాష్ సౌకర్యాలను కలిగి ఉండాలి, సబ్బు, నీరు ఎల్లప్పుడూ అందుబాటులో ఉండాలి.. ప్రభుత్వమైనా లేదా ప్రైవేట్ పాఠ‌శాల‌లు అయినా ASTM D-694 ప్రమాణాల ప్రకారం తయారు చేయబడిన OXO బయోడిగ్రేడబుల్ శానిటరీ నాప్‌కిన్‌లను ఉచితంగా అందించండని ఆదేశించింది.

అయితే.. ఈ శానిటరీ న్యాప్‌కిన్‌లను బాలికలకు సులభంగా అందుబాటులో ఉంచేందుకు, మరుగుదొడ్ల లోపల శానిటరీ న్యాప్‌కిన్ వెండింగ్ మెషీన్‌లను అమర్చడం మంచిది లేదా అలాంటి యంత్రాలను వెంటనే ఇన్‌స్టాల్ చేయడం సాధ్యం కాదని బెంచ్ పేర్కొంది. ఇవి పాఠశాల లోపల నిర్ణీత స్థలంలో లేదా నియమించబడిన అధికారి వద్ద అందుబాటులో ఉండాలని వ్యాఖ్యానించింది.