భారత్‌తో బంధం కోసం ఇరాన్ వ్యూహాత్మక సహనం

పశ్చిమాసియాలో యుద్ధ మేఘాలు కమ్ముకున్న వేళ, భారత్, ఇరాన్ దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన చర్చలు ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్నాయి. మంగళవారం భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్, ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి సయ్యద్ అబ్బాస్ అరాగ్చీతో ఫోన్లో సుదీర్ఘంగా చర్చించారు. ఇరాన్ మాజీ సుప్రీం లీడర్ అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ మరణం తర్వాత, ఆయన కుమారుడు మొజ్తబా ఖమేనీ బాధ్యతలు స్వీకరించిన తదనంతరం జరిగిన మొదటి అధికారిక సంభాషణ ఇది.

అమెరికా, ఇజ్రాయెల్‌తో భారత్ రక్షణ సంబంధాలు పెంచుకుంటున్నప్పటికీ, ఇరాన్ మాత్రం భారత్‌తో స్నేహాన్ని వదులుకోవడం లేదు. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఇంధన మార్కెట్లలో ఒకటైన భారత్‌తో భవిష్యత్తులో వాణిజ్యాన్ని పునరుద్ధరించుకోవడం ఇరాన్‌కు ముఖ్యం. గల్ఫ్ దేశాలలో సుమారు కోటి మంది భారతీయులు నివసిస్తున్నారు. యుద్ధం తీవ్రతరం కాకుండా భారత్ ఒక 'మితవాద గొంతుక'గా నిలవాలని ఇరాన్ కోరుకుంటోంది. అమెరికా ఆంక్షల ప్రభావం తగ్గించుకోవడానికి భారత్ సహకారంతో నిర్మిస్తున్న చాబహార్ ఓడరేవు ఇరాన్‌కు ఒక వ్యూహాత్మక ద్వారం.

భారత్ సమతుల్య దౌత్యం

ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ ఘర్షణల విషయంలో భారత్ ఏ పక్షం వహించకుండా, చర్చల ద్వారా శాంతిని నెలకొల్పాలని కోరుతోంది. ఖమేనీ మరణానికి సంతాపం తెలపడం ద్వారా ఇరాన్‌తో ఉన్న చారిత్రక, సాంస్కృతిక సంబంధాలను భారత్ గౌరవించింది. మరోవైపు, హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా సాగే ఇంధన రవాణాకు ఆటంకం కలగకుండా ఉండాలంటే ఇరాన్‌తో సత్సంబంధాలు అవసరమని న్యూఢిల్లీ భావిస్తోంది.

చారిత్రక బంధం

పర్షియన్, సంస్కృత సంప్రదాయాల కాలం నుండి ఈ రెండు దేశాల మధ్య వేల ఏళ్లనాటి సంబంధాలు ఉన్నాయి. 1950లో కుదుర్చుకున్న స్నేహ ఒప్పందం నుండి, 2016లో ప్రధాని మోదీ ఇరాన్ పర్యటన వరకు ఈ బంధం నిరంతరం బలపడుతూనే ఉంది. అమెరికా ఆంక్షల వల్ల ఇరాన్ నుండి ముడిచమురు దిగుమతులు తగ్గినప్పటికీ, మధ్య ఆసియా మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌కు కనెక్టివిటీ కోసం భారత్ ఇరాన్‌పై ఆధారపడుతోంది.