భారత్‌కు ఖతార్ గ్యాస్ కట్.. పెరగనున్న యూరియా, సీఎన్‌జీ ధరలు?

పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధ మేఘాల కారణంగా భారత ఇంధన రంగం తీవ్ర సంక్షోభంలో పడింది. ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య జరుగుతున్న ఘర్షణల నేపథ్యంలో ఖతార్‌లోని ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద లిక్విఫైడ్‌ నేచురల్‌ గ్యాస్‌ (LNG) ఉత్పత్తి కేంద్రాలపై డ్రోన్ దాడులు జరగడంతో, అక్కడ ఉత్పత్తిని నిలిపివేశారు. దీనివల్ల భారతదేశానికి అందాల్సిన గ్యాస్ సరఫరాలో ఏకంగా 40 శాతం కోత పడింది. గ్యాస్ సరఫరా నిలిచిపోవడంతో దేశంలోని ఎరువుల తయారీ, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, నగరాల్లో గ్యాస్ పంపిణీ చేసే కంపెనీలు (CGD) తీవ్ర ఇబ్బందులను ఎదుర్కొంటున్నాయి.

ఖతర్‌లో ఎల్‌ఎన్‌జీ ఉత్పత్తి నిలిచిపోవడంతో ఇండియాలో యూరియా ప్రొడక్షన్‌ను కంపెనీలు తగ్గిస్తున్నాయి. యూరియా ఉత్పత్తికి ఎల్ఎన్‌జీ ప్రైమరీ ఫీడ్‌స్టాక్. ఇది ఎనర్జీ సోర్స్‌గానే కాకుండా ఎరువుల తయారీ ప్రక్రియలోనూ కీలకమైన ఇన్‌పుట్‌. యూరియా కొరత ఏర్పడితే రేట్లు ఆకాశన్నంటే అవకాశం ఉంది.

ముఖ్యంగా, ప్రపంచ చమురు మరియు గ్యాస్ రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన 'స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్' (Strait of Hormuz) మార్గం యుద్ధం కారణంగా దాదాపు మూతపడటం ఈ పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టంగా మార్చింది. ఈ జలసంధి నుంచే భారతదేశానికి వచ్చే సగం కంటే ఎక్కువ చమురు, గ్యాస్ దిగుమతులు జరుగుతాయి. ప్రస్తుతం భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా భారత దిగుమతి సంస్థ 'పెట్రోనెట్ ఎల్‌ఎన్‌జీ' తన నౌకలను ఖతార్‌కు పంపలేకపోతోంది. దీనివల్ల ఖతార్ ఎనర్జీ మరియు పెట్రోనెట్ సంస్థలు పరస్పరం 'ఫోర్స్ మెజ్యూర్' (అనివార్య కారణాల వల్ల ఒప్పందాన్ని అమలు చేయలేకపోవడం) నోటీసులు ఇచ్చుకోవాల్సి వచ్చింది.

ఈ సరఫరా నిలిపివేత ప్రభావం నేరుగా సామాన్య ప్రజలపై పడే అవకాశం ఉంది. తక్కువ ధర కలిగిన ఖతార్ గ్యాస్ అందుబాటులో లేకపోవడంతో, గ్యాస్ పంపిణీ కంపెనీలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో రెట్టింపు ధర పెట్టి గ్యాస్ కొనాల్సి వస్తోంది. ఇది సీఎన్‌జీ (CNG) వాహనదారులపై మరియు పైపుల ద్వారా వచ్చే వంట గ్యాస్ (PNG) వినియోగదారులపై అదనపు భారాన్ని మోపవచ్చు. గ్యాస్ ధరలు పెరగడం వల్ల వాహనదారులు ఎలక్ట్రిక్ వాహనాల వైపు మళ్లే ప్రమాదం ఉందని పరిశ్రమ వర్గాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.

ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో గ్యాస్ ధరలు యూనిట్‌కు 25 డాలర్లకు చేరాయి, ఇది సాధారణ ఒప్పంద ధర కంటే రెండు రెట్లు ఎక్కువ. భారత ప్రభుత్వరంగ సంస్థ గెయిల్ (GAIL), ఐఓసీ (IOC) వంటి సంస్థలు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా గ్యాస్ సేకరించేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నప్పటికీ, యుద్ధం కొనసాగినంత కాలం ఈ అనిశ్చితి కొనసాగేలా కనిపిస్తోంది. పశ్చిమాసియాలో శాంతి నెలకొంటే తప్ప గ్యాస్ సరఫరా పునరుద్ధరణ మరియు ధరల స్థిరీకరణ సాధ్యం కాదు.