మహా శివరాత్రి ఉపవాసం: ఎందుకు చేయాలి? ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?

హిందూ ధర్మంలో మహా శివరాత్రికి విశేషమైన ప్రాముఖ్యత ఉంది. శివయ్యను ఆరాధిస్తూ భక్తులు రోజంతా ఉపవాసం, రాత్రంతా జాగరణ చేస్తారు.

By -  అంజి
Published on : 15 Feb 2026 6:34 AM IST

Maha Shivaratri Fasting, Shivaratri Vrat Tips, Importance of Maha Shivaratri, Maha Shivaratri 2026

మహా శివరాత్రి ఉపవాసం: ఎందుకు చేయాలి? ఎలాంటి జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి?

హిందూ ధర్మంలో మహా శివరాత్రికి విశేషమైన ప్రాముఖ్యత ఉంది. శివయ్యను ఆరాధిస్తూ భక్తులు రోజంతా ఉపవాసం, రాత్రంతా జాగరణ చేస్తారు. అయితే, ఉపవాసం అంటే కేవలం ఆహారం మానేయడమే కాదు.. అది ఆధ్యాత్మికంగా, ఆరోగ్యపరంగా కూడా ఎంతో విశిష్టమైనది.

ఉపవాసం ఎందుకు చేయాలి?

శాస్త్రీయంగా, ఆధ్యాత్మికంగా ఉపవాసం వెనుక బలమైన కారణాలు ఉన్నాయి:

ఆధ్యాత్మిక శుద్ధి: 'ఉప' అంటే దగ్గరగా, 'వాసం' అంటే ఉండటం. అంటే దైవానికి దగ్గరగా ఉండటమే ఉపవాసం. ఇంద్రియాలను అదుపులో ఉంచుకుని, మనసును భగవంతునిపై లగ్నం చేయడానికి ఇది దోహదపడుతుంది.

శరీరానికి విశ్రాంతి: నిరంతరం పనిచేసే మన జీర్ణవ్యవస్థకు ఉపవాసం ఒక 'సర్వీసింగ్' లాంటిది. ఇది శరీరంలోని విషతుల్యాలను బయటకు పంపి, జీర్ణక్రియను మెరుగుపరుస్తుంది.

క్రమశిక్షణ: ఆకలిని జయించడం ద్వారా మనోబలాన్ని, ఆత్మనిగ్రహాన్ని పెంపొందించుకోవచ్చు.

ఉపవాసం చేసేటప్పుడు తీసుకోవలసిన జాగ్రత్తలు

భక్తి ముఖ్యం, కానీ ఆరోగ్యం అంతకంటే ముఖ్యం. ఉపవాసం ఉండే వారు ఈ క్రింది జాగ్రత్తలు తప్పనిసరిగా పాటించాలి:

1. నీరు సమృద్ధిగా తాగాలి

ఆహారం తీసుకోకపోయినా, శరీరం డీహైడ్రేషన్‌కు గురికాకుండా ఉండాలంటే మంచినీరు, కొబ్బరి నీళ్లు లేదా పళ్ల రసాలు (చక్కెర లేకుండా) తీసుకుంటూ ఉండాలి. ఇది నీరసం రాకుండా కాపాడుతుంది.

2. మందులు వేసుకునే వారు జాగ్రత్త!

షుగర్ (మధుమేహం), బీపీ లేదా ఇతర దీర్ఘకాలిక సమస్యలతో బాధపడేవారు వైద్యుల సలహా లేకుండా కఠిన ఉపవాసం చేయకూడదు. ముఖ్యంగా డయాబెటిస్ ఉన్నవారు రక్తంలో చక్కెర స్థాయిలు పడిపోకుండా జాగ్రత్తపడాలి.

3. పండ్లు మరియు డ్రై ఫ్రూట్స్

పూర్తిగా ఏమీ తినకుండా ఉండలేని వారు అరటిపండ్లు, ఆపిల్ వంటి పండ్లను తీసుకోవచ్చు. ఖర్జూరం, బాదం వంటివి తక్షణ శక్తిని ఇస్తాయి.

4. నూనె వస్తువులకు దూరంగా ఉండండి

ఉపవాసం ముగించేటప్పుడు లేదా మధ్యలో 'ఫలహారం' తీసుకునేటప్పుడు నూనెలో వేయించిన పదార్థాలు (వడలు, బజ్జీలు) తీసుకోకూడదు. దీనివల్ల కడుపులో మంట లేదా గ్యాస్ సమస్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంది.

5. అధిక శ్రమ వద్దు

ఉపవాసం ఉన్న రోజున భారీ వ్యాయామాలు లేదా ఎక్కువ శారీరక శ్రమ కలిగించే పనులు చేయకపోవడం మంచిది. దీనివల్ల త్వరగా అలసిపోకుండా ఉంటారు.

ముగింపు

ఉపవాసం అనేది భక్తితో పాటు ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదించే ఒక గొప్ప ప్రక్రియ. మీ శరీర తత్వాన్ని బట్టి, ఆరోగ్య స్థితిని బట్టి ఉపవాస పద్ధతిని ఎంచుకోండి. శివ నామస్మరణతో ఈ పర్వదినాన్ని సంతోషంగా జరుపుకోండి.

గమనిక: గర్భిణీ స్త్రీలు, బాలింతలు మరియు చిన్న పిల్లలు కఠిన ఉపవాసాలకు దూరంగా ఉండటం శ్రేయస్కరం.

Next Story